Türkiye'deki Çeviri Kurum ve Kuruluşları

Bugünkü yazımızda biraz Türkiye'deki çeviri kurum ve kuruluşlarından bahsedeceğiz. Bizi ilgilendiren dernekler nelerdir, hangi kurumlara üye olabiliriz, merak ettiklerimizi kimlere hangi platformlarda sorabiliriz, bunların cevaplarını elimden geldiğince vermeye çalışacağım. Umarım herkese yardımcı olabilirim :) İyi okumalar :)

ÇEVİRİ DERNEĞİ

1999 kurulan Çeviri Derneği, Türkiye’de çevirinin ve çevirmenin haklarını korumak için ulusal ve uluslararası diğer çeviri kuruluşları ile birlikte çalışmaya özen göstermekte ve çevirmenlerin haklarının korunması ve nitelikli çevirinin değerini alması için Türkiye’deki çevirmenlere yardım etmektedir. Dernek içerisinde çevirmen dışında redaktör, işletmeci, yayıncı ve akademisyenler de bulunmaktadır. 

Dernek, 2000 yılında İstanbul Üniversitesi ile birlikte ARÇ (Afette Rehber Çevirmenlik) eğitimi çalışmalarına başlamıştır. Bu eğitim, çeviri yeterliliğinin yanı sıra ilkyardım, arama kurtarma, afetten sonra daha iyi yardımcı olabilmelerini sağlayan seminerleri içermektedir.

Dernekte 3 çeşit üye bulunmaktadır. Bunlardan ilki tam üyeliktir ve çeviri alanında emek veren her paydaş tam üye olabilir. İkincisi danışman üyeliktir ve en az 3 yıl derneğin tam üyelerinden olan ve en az 10 yıldır alanda çalışan kişiler Danışma Kurulu veya yetkili alt komisyonun kararı ile danışman üye olabilir. Üçüncü üyelik çeşidi ise onur üyeliğidir. Onur üyesi kişiler alana birçok katkıda bulunmuş ve bulunmaya devam eden, birikimli ve başarılı kişilerdir ve bu üyeler Danışma Kurulu ve Denetim Kurulu’nun ortak kararı ile belirlenir.

Çeviri Derneği 2005 yılından beri Uluslararası Çevirmenler Federasyonu üyesidir. Buna ek olarak her yıl alana katkıda bulunan kişiler için Onur Ödülü vermektedirler.

 

TÜRKİYE ÇEVİRMENLER DERNEĞİ (TÜÇED)

TÜÇED, 1992 yılında, Çevirmenlik Yasa Tasarısı’nı TBMM’e ve ilgili diğer kurumlara sunan Ahmet Varol’un öncülüğünde kurulmuştur. Kurulduğu tarihten itibaren Türkiye’deki çevirmenleri bir çatı altında bir araya getirmeye amaçlamış ve bu amaç doğrultusunda çalışmalar yapmıştır. Bu çalışmalara ek olarak çevirmenliğin odalaşması için gerekli olan işlemleri yapma çalışmalara da devam etmektedir. TÜÇED’te toplamda 8 farklı kategoride üyelik şartları bulunmaktadır. Sırasıyla belirtmek gerekirse: Çeviri Bürosu İşletme Sahibi, Çeviri Bürosu İşletme Yöneticisi, Vergi Mükellefi olan Çevirmen, Vergi Mükellefi Olmayan Çevirmen, Rehber Çevirmen, Dil Enformasyon Görevlisi, Pratik Çevirmen, Fahri veya Gönüllü Üyeler.

Genel merkezi İstanbul’da bulunan derneğin diğer şubesi Eskişehir’dedir. Çevirmenlik mesleğinin toplum içerisinde yanlış anlaşılmasına sebebiyet veren, dolandırıcılık yapan, unvanının hakkını vermeyen çevirmenler ve çeviri bürolarının isimlerini derneğin sitesindeki ‘’Kara Liste’’de yayınlamaktadırlar. Bir çevirmenin veya çeviri bürosunun bu listeye girmesi için en az 3 veya toplamda 5 kişi tarafından şikâyet edilmesi gerekmektedir. Türkiye içerisinde toplam 11 şehirde, yurtdışında 9 ülke ve 12 şehirde temsilcilikleri bulunmaktadır. Bunlara ek olarak İstanbul, Muğla, Yalova, Ankara, Antalya, Irak ve Kıbrıs’taki yeminli tercüme bürolarının iletişim bilgilerini internet sitelerinden paylaşmaktadırlar. Tavsiye niteliğinde sunulan bir tercüme fiyat listesi paylaşmışlardır. TÜÇED internet sitesinde 7 farklı dilde ziyaret edebilirsiniz.

 

ÇEVİRMENLER MESLEK BİRLİĞİ (ÇEVBİR)

2003 yılında kurulan Kitap Çevirmenleri Girişimi adlı e-posta zincirinin kalabalıklaşıp ortak sorunlarını paylaşıp birbirine deva olmaya çalışan çevirmenlerin birliği haline gelmiştir. Bu gruptaki kişilerin ilk yaptığı şey, piyasadaki yanlış anlaşılmaları ve unutulan sözleri bir nebze telafi eden Tipsözleşme’yi tamamlamak oldu. Zaman içerisinde bu çevirmenler bir araya gelip çeviri konusunda birbirlerine yardımcı olmak için çeviri atölyeleri yapmaya başladılar ve bu çalışmalar sonucunda 83 çevirmen 1000 yıllık Japon klasiği Yastık Name’yi Türkçe ’ye kazandırdı. 2005 yılının haziran ayında alınan karardan sonra 1 Mayıs 2006 tarihinde ÇEVBİR kurulmuştur. 1 Haziran 2006 tarihinde faaliyete geçen birliğin öncelikli amacı çevirmenlerin haklarını korumak elbette ama bunun yanı sıra ülkemizdeki çeviri kalitesinin yükseltilmesi, yayıncılık piyasasında belli etik ilkelerin yerleştirilmesi, yurtdışındaki çevirmen örgütleriyle ortak çalışmalar yürütülmesi, bir çevirmenevi kurulması, yabancı çevirmen ve yazarların burada konuk edilmesidir.

Yönetim Kurulu Asil Üyeleri arasında başkanlık görevinde Savaş Kılıç, başkan yardımcılığı görevinde Servet Süreyya Çalıkoğlu, saymanlık görevinde Elif Okan Gezmiş’in yanı sıra Aslı Takanay ve Begüm Kovulmaz bulunmaktadır.

ÇEVBİR’in internet sitesinde yayınevi sahiplerini çevirileri bitmiş ama daha basımı yapılmamış kitap çevirisi sahibi çevirmenlerle buluşturmak amacıyla oluşturulan bir kısım vardır. Bu kısım basılmamış çeviri kitapların basılması için hizmet vermektedir.

ÇEVBİR üyesi olmanın tek koşulu çeviri eser sahibi olmaktır.

Giriş ücreti 100 TL ve aylık aidat 20 TL’dir.

 

ÇEVİRİ İŞLETMELERİ DERNEĞİ

2007 yılında kurulmuştur ve o tarihten bu yana Türkiye’de çeviri sektörünün gelişmesi ve çeviri hizmetinin sağlayıcıları olan mütercim ve tercümanların güçlenmesi için gerekli olan çalışmaları desteklemektedir. Avrupa Birliği Çeviri İşletmeleri Dernekleri Topluluğu’na 2017 yılında üye olmuştur ve bu topluluğun ilkesi gereği Türkiye’den üye olan ilk ve tek çeviri işletmeleri derneğidir.

 ÇİD’in başkanı Talat Yazıcı, başkan yardımcısı Rüya Kanık, genel sekreteri Cihan Başarır ve saymanı Samet Kürşat Özel’dir.

ÇİD’de toplamda 3 tür üyelik bulunmaktadır. İlki fert üyeliktir. Bu üyelik tek başına çalışan, çalışanı olmayan çevirmenlerin aldığı üyeliktir. İkincisi kurumsal üyeliktir. Bu üyelik en az bir adet çalışanı olan kişilerin aldığı üyeliktir. Üçüncüsü ise onursal üyeliktir. Bir kişiye onursal üyelik vermek için Yönetim Kurulu’nun kararına ihtiyaç duyulmaktadır. Üyelik süreleri kararı alan Yönetim Kurulu’nun görev süresiyle aynıdır. Normal üye olmak için en az iki üyenin referansını almak, temel olarak çeviri faaliyetinde bulunmak gereklidir.

 

TÜRKİYE KONFERANS TERCÜMANLARI DERNEĞİ

1969 yılında İstanbul’da yirmi üye ile kurulmuştur. 1998 yılında konferans tercümanlığı yapan her kişiyi çatısının altına alana kadar genişletilmiştir. Derneğin amacı, Türkiye’de konferans tercümanlığı yapan bireylerin çalışma koşullarını ve meslek konusunda uyulması gereken standartlara uygun ilkeleri yerleştirmektir ve toplumda bu mesleğin tanıtımını yapmaktır. 130 yakın üyesiyle dernek bugün Mesleki Yeterlilik Kurumu, ISO/TSE, kamu kurum ve kuruluşları nezdinde meslekle ilgili görüşü alınan kurum olarak temsil görevini sürdürmektedir.

Dernek başkanlığını Bahar Çotur, başkan yardımcılığını Elif Kütük, genel sekreterliğini Esra Özkaya ve saymanlığını Asuman Okutan icra etmektedir.

2019 yılının Eylül ayında çıkan Bu Kulaklar Neler Duydu adlı kitaplarında, Türkiye’de konferans çevirmenliği yapan kişilerin deneyimlerini meslekte yeni yeni ilerleyen veya ilerlemek isteyen yeni çevirmen adaylarıyla buluşturdular.

Gerekli başvuru yapıldıktan sonra TKTD’de aday adayı ve asil üye statülerine erişim hakkı kazanılabilmektedir.

 

ÇEVİRİ KULÜPLERİ

Türkiye’de Mütercim Tercümanlık bölümü olan neredeyse her üniversitenin çeviri kulübü bulunmaktadır. Bunlar: Arel Çeviri Kulübü, Atılım Üniversitesi Çeviri Kulübü, Dokuz Eylül Üniversitesi Çeviri Topluluğu, Ege Üniversitesi Çeviri Öğrencileri Topluluğu, İstanbul Üniversitesi Çeviri Topluluğu, İzmir Çeviri Öğrencileri Platformu, İzmir Ekonomi Üniversitesi Çeviri Kulübü, Marmara Üniversitesi Çeviri Kulübü, Okan Üniversitesi Çeviri Kulübü, Sakarya Üniversitesi Çeviri Topluluğu, Trakya Üniversitesi Çeviri Topluluğu, Türkiye Çeviri Öğrencileri Birliği, Yeni Yüzyıl Üniversitesi Çeviri Topluluğu ve Kırıkkale Üniversitesi Orta Anadolu Çevirmenler Topluluğu’dur.

 

ÇEVİRİ PLATFORMLARI

Türkiye’de faaliyet gösteren çeviri platformları Çeviribilim, Çevirmenin Dünyası ve ÇeviriBlog’tur.

Bir sonraki yazıda görüşmek üzere sayın okur :)